Çin’in eski Başbakanı Zhu Rongji, 97 yaşında yaşamını yitirdi. Çin devlet haber ajansı Xinhua, Zhu’nun 12 Ağustos Çarşamba günü Pekin’de hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini duyurdu.

1998-2003 yılları arasında Çin Başbakanı olarak görev yapan Zhu, ülkenin planlı ekonomiden daha piyasa odaklı bir ekonomik modele geçiş sürecinin en önemli aktörlerinden biri olarak kabul ediliyordu.

“Ekonomi çarı” ve sert yönetim tarzı nedeniyle “demir yumruklu başbakan” olarak anılan Zhu, 1990’lı yıllardan itibaren Çin’in ekonomi politikalarının şekillenmesinde belirleyici rol oynadı.

Başbakan yardımcılığı ve ardından başbakanlık yaptığı dönemde vergi sisteminden bankacılığa, kamu işletmelerinden konut piyasasına kadar birçok alanda kapsamlı reformlar uyguladı.

Enflasyonun kontrol altına alınması ve verimsiz devlet işletmelerinin yeniden yapılandırılması da Zhu döneminin öne çıkan adımları arasında yer aldı.

MİLYONLARCA KİŞİ İŞİNİ KAYBETTİ

Zhu’nun reformları ekonomik dönüşümü hızlandırırken önemli toplumsal sonuçlara da yol açtı.

Verimsiz kamu işletmelerinin küçültülmesi ve yeniden yapılandırılması sürecinde on milyonlarca çalışan işini kaybetti. Bu politikalar Zhu’ya hem Çin Komünist Partisi içinde hem de kamuoyunda sert eleştiriler yöneltilmesine neden oldu.

Zhu Rongji’nin en önemli siyasi ve ekonomik miraslarından biri de Çin’in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) katılması oldu.

Zhu’nun öncülük ettiği müzakereler sonucunda gerçekleşen üyelik, Çin ekonomisinin küresel ticaret ve yabancı yatırımlarla entegrasyonunu hızlandıran dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.

MAO DÖNEMİNDE SİYASİ TASFİYEYE UĞRADI

1928 yılında Hunan eyaletinde doğan Zhu, Tsinghua Üniversitesi’nde elektrik mühendisliği eğitimi aldı.

1950’lerin sonunda hükümetin ekonomi politikalarını eleştirmesi nedeniyle Çin Komünist Partisi’nden çıkarılan Zhu, Mao Zedong dönemindeki Kültür Devrimi sırasında da siyasi tasfiyeye uğradı. Mao’nun ölümünün ardından yeniden siyasi hayata dönen Zhu, 1988’de Şanghay Belediye Başkanı oldu.

1991’de başbakan yardımcılığına getirilen Zhu, yedi yıl sonra başbakan oldu ve 2003’e kadar görevini sürdürdü.

Zhu, Çin siyasetinde doğrudan konuşması, yolsuzluğa karşı sert tutumu ve bürokrasiye yönelik eleştirileriyle de dikkat çekti.

Çin Komünist Partisi’nin yayımladığı resmi anmada, Zhu’nun ülkenin planlı ekonomiden “sosyalist piyasa ekonomisine” geçiş yaptığı kritik dönemde önemli rol üstlendiği vurgulandı.